Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

impertinent - (onbehoorlijk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

pertinent bn. ‘stellig; relevant’
Vnnl. pertinent ‘passend’ [1531; MNHWS], pertinente conclusien ‘dwingende conclusies’ [1535; WNT ferie], pertinente ordre ‘besliste order’ [1652; WNT].
Ontleend aan Frans pertinent ‘ter zake doende’ [1300; TLF], een ontlening van Latijn pertinēns (genitief -entis), teg.deelw. van pertinēre ‘zich uitbreiden, betrekking hebben op, dienen tot’, gevormd uit per- ‘af-, door en door’, zie → per, en tenēre ‘houden, hebben, verplichten’ dat verwant is met tendere ‘spannen, strekken’, zie → tenderen.
impertinent bn. ‘onbeschaamd’. Vnnl. impertinente exceptien ‘niet ter zake doende uitzonderingen’ [1558; WNT Aanv. calumnieeren], die carl is seer impertinent ‘die kerel is zeer onbeschaamd’ [1668; WNT kerel]. Ontleend aan Frans impertinent ‘niet ter zake doende’ [1327; TLF], later ook ‘onbeschoft’ [1450-1500; TLF], een ontlening van Laatlatijn impertinens ‘niet ter zake doende’, een afleiding met in- 2 ‘niet’ van pertinens.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

impertinent [niet ter zake, onbehoorlijk] {1562} < frans impertinent < latijn impertinentis, 2e nv. van impertinens, van in- [on-] + pertinens, teg. deelw. van pertinēre [zich uitstrekken naar, tot, betrekking hebben op, belangrijk zijn voor], van per [door … heen, over … heen] + tenēre (in samenstellingen -tinēre) [houden, omvatten, ook: richten].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

impertinent onbehoorlijk 1784-1785 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut