Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ijzerhard - (plantensoort)

Thematische woordenboeken

W. Deconinck (2019), Plantennamen nader toegelicht, Kortrijk.

ijzerhard
Verbena officinalis L.

In oude Middelnederlandse geschriften vindt men voor deze plant de naam Verbene, verwant met de Latijnse geslachtsnaam Verbena, maar ook yserne, yservord, yserenhart, iserne hart. IJzerhard zal dus wel uit deze oude namen ontstaan zijn. Bij Dodoens (1618) heet de plant IJsercruyt en IJserhart, wellicht gewoon de omzetting van de Duitse namen Eisenkraut en Eisenhart.

De meest waarschijnlijke naamverklaring is dat ijzer in de naam verwijst naar de taaie, metaalachtige, harde stengels, waarop een zeis stomp van wordt; de oude Duitse naam IJserhart wijst daar ook op. IJzerhard werd in de kruidengeneeskunde voor vele aandoeningen gebruikt en ze speelde in de Oudheid ook in bezweringsceremonie├źn een belangrijke rol. Een mogelijke verklaring van de naam is dan dat de plant een goed geneesmiddel was voor verwondingen die door ijzeren wapens veroorzaakt werden. Een andere verklaring is dat de planten toegevoegd werden bij het extraheren van ijzer uit ijzererts om zo het ijzer harder te maken. Geen van deze verklaringen krijgt algemene instemming.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal