Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ijskast - (kast waarin etenswaar koel gehouden wordt)

Etymologische (standaard)werken

Diverse auteurs (2011-), Etymologiewiki

Oudere attestatie:

  • Lodewijk van Deyssel: Boekbespreking van 'La Terre' van Zola, De Nieuwe Gids 3 (1888) [1]: "[...] en hoeft de kunst zoo min aan betamelijkheid te doen als een zuigeling een bril of een leeuw een hoogen hoed hoeft op te zetten, als een eiketak handschoenen aan hoeft te doen of een kachel in een ijskast hoeft te gaan staan om zich te kunnen vertoonen."
Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

yskas s.nw.
Kas waarin bederfbare produkte koud bewaar word.
Uit Ndl. ijskast (1897).

Thematische woordenboeken

M. De Coster (2007), Groot scheldwoordenboek: van apenkont tot zweefteef, Antwerpen

ijskast: ongevoelig, harteloos persoon; kouwe kikker*. Meestal van toepassing op een vrouw die veel mannen afstoot; kouwe kip*. Filmster Grace Kelly (1928-1982) werd door Frank Sinatra Miss Frigidaire genoemd. Fransen gebruiken het scheldwoord frigo voor een frigide vrouw.

IJskasten gaan langer mee, als ze maar van Duitse makelij zijn. (Vinyl, oktober 1985, over zangeres Nico)
Maar na een tijdje wil hij met me naar huis, om te vrijen. Ik wil dat gewoon niet als ik zo’n jongen nog maar amper ken. Dan worden ze kwaad en noemen ze je ‘ijskast’. (Popfoto, augustus 1986)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

ijskast ‘kast waarin etenswaar koel gehouden wordt’ -> Indonesisch éskas ‘koelkast’; Madoerees lomare es ‘kast waarin etenswaar koel gehouden wordt’; Papiaments eiskast ‘kast waarin etenswaar koel gehouden wordt’; Sranantongo èiskasi ‘kast waarin etenswaar koel gehouden wordt’; Sarnami eiskási ‘kast waarin etenswaar koel gehouden wordt’; Surinaams-Javaans èskas ‘koelkast’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

ijskast kast waarin etenswaar koel gehouden wordt 1897 [WNT ijs]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut