Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

identiteit - ((persoons)gelijkheid)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

identiteit zn. ‘(persoons)gelijkheid’
Nnl. identiteit ‘eenzelvigheid, gelijkheid, gelijkvormigheid’ [1824; Weiland], ‘gelijkheid van scheikundige stoffen’ [1842; WNT urethaan], ‘volkomen overeenstemming’ [1847; Kramers], ‘gelijkheid van naam en persoon in juridische zin’ [1874; WNT].
Ontleend, met de gebruikelijke aanpassing van het achtervoegsel -té naar → -teit, aan Frans identité [eind 18e eeuw; Rey], eerder al ydemtité [begin 14e eeuw; Rey], ontleend aan Laatlatijn identitas (genitief -atis) ‘identiteit’, zie → identiek.
De betekenisontwikkeling in het Nederlands verloopt net zo als die in het Frans en het Engels: gelijkheid van zaken (resp. 1327, 1570), van personen (resp. 1756, 1638) en gelijkheid als wiskundig begrip (resp. 1840, 1910).
identiteitsbewijs zn. ‘persoonslegitimatiebewijs’. Nnl. identiteitsbewijs “bewijs, dat men de persoon is waarvoor men zich uitgeeft” [1917; Kramers II], eerder al identiteitskaart [1912; WNT Aanv.] en voor militairen identiteitsplaatje [1906; WNT Aanv.]. In België kwam een tijd lang het purisme eenzelvigheidskaart [1916; WNT Aanv.] of bewijs van eenzelvigheid voor.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

identiteit [(persoons)gelijkheid] {1824} < frans identité < middeleeuws latijn identitatem, 4e nv. van identitas [identiteit], van idem [dezelfde], vertalende ontlening aan grieks tautotès [identiteit], van to [het] + auto [zelfde].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

identiteit (Frans identité)

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Identiteit (< Fr. identité) 1) Het identiek zijn. 2) Betrekking, die voor alle waarden der daarin voorkomende grootheden geldt. 3) Transformatie, die ieder punt aan zich zelf toevoegt.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

identiteit (persoons)gelijkheid 1824 [WEI] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut