Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

identiek - (volkomen gelijk of gelijkwaardig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

identiek bn. ‘volkomen gelijk of gelijkwaardig’
Nnl. eerst identisch ‘gelijkwaardig’ [1799; WNT Aanv.], dan identiek in dusgenoemd-identieke vergelijkingen [1862; WNT vergelijking], identiek ‘volkomen overeenstemmend’ [1872; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans identique ‘perfect gelijkend’ [1610; Rey] < middeleeuws Latijn identicus ‘id.’, afgeleid van Laatlatijn identitas ‘gelijkenis’, een afleiding van de combinatievorm ident(i) van klassiek Latijn idem ‘gelijk’, zie → idem. Wat precies de relatie tussen idem en ident(i) is onduidelijk. Wrsch. is ident(i) een geleerde afleiding, waarbij idem werd geassocieerd met id ens ‘dat ding’, waarbij een zn. entitas bestond, zie → entiteit. Maar ook associatie met de klanken in identidem ‘hetzelfde op dezelfde manier’ kan een rol hebben gespeeld.
De nevenvorm identisch is ontleend aan Duits identisch ‘id.’ [18e eeuw; Pfeifer] en is nog lang gebruikelijk geweest, maar verdween onder invloed van de jacht op germanismen in de 20e eeuw.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

identiek [gelijk(waardig)] {1895} < frans identique (vgl. identificeren).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

identiek (Frans identique)
identisch (Duits identisch)

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Identiek (< Fr. identique; < Lat. idem = dezelfde).

Identisch (< D. identisch). Hzd. als identiek. Het past in ons taaieigen, waarin vele uit het Frans overgenomen adjectieven op -iek voorkomen, minder goed dan identiek; verg. fanatiek-fanatisch; klassiek-klassisch; energiek-energisch enz.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

identiek ‘gelijk(waardig)’ -> Indonesisch idéntik ‘gelijk(waardig)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

identiek gelijk(waardig) 1872 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut