Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

-ide - (-achtig)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

-ide [achtervoegsel met de betekenis ‘-achtig’] {in bv. androïde 1824} < frans -ide < grieks -eidès [idem], van eidos < ∗weidos [vorm, gedaante], verwant met weten-oïde.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

-ide (Frans -ide)

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

-ide (= Gr. -ειδής (-eidès) = gelijkend op, met de vorm van; < είδος (eidos) = uiterlijk, vorm, gedaante). Daar in het Grieks het achtervoegsel -ειδής vaak voorkomt achter stammen, die eindigen op een ο, werd de uitgang van deze woorden -οειδής (-o-eidès), in het Nederlands overgenomen als -oïde; dit heeft tot gevolg gehad dat men -oïde als het eigenlijk achtervoegsel is gaan beschouwen, en dit ook is gaan plaatsen achter stammen, waarin de o niet thuishoort; b.v. ellipsoïde. Dit achtervoegsel wordt gebruikt als tweede lid in samenstellingen om een gelijkenis in gedaante of anderszins, of een of andere betrekking aan te geven tot datgene dat in het eerste lid van de samenstelling wordt uitgedrukt.

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

-ide (= Gr. -ειδής (eidês) = gelijkend op, met den vorm van; εἶδος (eidos) = uiterlijk, vorm, gedaante. Daar in het Grieks het achtervoegsel -ειδής vaak voorkomt achter stammen, die eindigen op een o, werd de uitgang van deze woorden -οειδής (-o-eidês), in het Nederlands overgenomen als -oïde; dit heeft tot gevolg gehad dat men -oïde als het eigenlijk achtervoegsel is gaan beschouwen, en dit ook is gaan plaatsen achter stammen, waarin de ο niet thuishoort; b.v. → ellipsoïde). Tweede lid in samenstellingen om een gelijkenis in gedaante of anderszins, of een of andere betrekking aan te geven tot datgene dat in het eerste lid van de samenstelling wordt uitgedrukt.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut