Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

house - (stroming in de popmuziek)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

house zn. ‘stroming in de popmuziek’
Nnl. house ‘zeker soort popmuziek’ [1987; Sanders 1995].
Ontleend aan Engels house ‘id.’ [1986; OED], zo genoemd naar de naam Warehouse ‘pakhuis’ van een nachtclub in Chicago, waar deze muziekstijl omstreeks 1982 ontstaan is.
De muziek waaide in 1986 over naar Londen, was een jaar later ook voor het eerst in Nederland te horen en werd in de jaren 1990 zeer populair bij jongeren. Een opvallend kenmerk van house-muziek is het hoge tempo van minimaal 120 beats per minuut.
Lit.: Sanders 1995

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

house [stroming in de popmuziek] {1987} < engels house, genoemd naar The Warehouse, een club in Chicago waar de muziek ontstond.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

house (Engels house)

E. Sanders (1995), Geoniemenwoordenboek, Amsterdam

house, house-muziek (1987, uit het Engels) monotone, elektronische dansmuziek

House ontstond omstreeks 1982 in The Warehouse in Chicago, een club die was gevestigd in een oud pakhuis. Frankie Knuckles was daar discjockey sinds 1977. Hij staat te boek als de ‘Godfather of house’. Al in 1971, als discjockey in New York, was Knuckles begonnen om bestaande platen met elkaar te combineren met behulp van twee draaitafels en een mengpaneel. Hij mengde disco- en zogeheten Philly-soulnummers met de elektronische muziek van groepen als Kraftwerk en New Order tot nieuwe dansmuziek. Later maakte hij hiervoor gebruik van drumcomputers, synthesizers, sequencers en sample-apparatuur.
Knuckles verliet The Warehouse in 1983, maar toen was de nieuwe dansmuziek, die naar de dansclub house werd genoemd, al populair buiten Chicago.
Vanuit Amerika waaide de nieuwe muziek in 1986 over naar Londen, waar house eerst alleen in undergroundclubs te horen was. Nadat Britse discjockeys de muziek in de zomer van 1987 bij de toeristen op Ibiza in de mode hadden gebracht, brak in Londen een house-rage uit.
In het najaar van 1987 was house voor het eerst in Amsterdam te horen, in de club RoXY, waar de muziek aanvankelijk nauwelijks publiek trok. Maar nadat in september 1988 in Amsterdam de eerste grote house-party was gehouden, breidde het fenomeen zich uit als een olievlek.
Aanvankelijk bleef het ondergronds: de organisatoren werkten met uitnodigingen, ‘flyers’ die van hand tot hand gingen en binnen allerlei netwerken werden verspreid. Na ruim een jaar kregen house-party’s een slechte naam, vooral door het gebruik van de drug ecstasy of xtc. In Utrecht raakte een jongen zwaar gewond en in Amsterdam liep een feest volledig uit de hand, waarbij een moskee werd ontheiligd. Rond de jaarwisseling 1989-1990 werden een aantal feesten verboden. Medio 1991 waren de house-party’s zo populair en vaak massaal geworden dat de echte pioniers al nostalgisch terugblikten. Eind 1991 werden in Nederland maandelijks zo’n vierhonderd nieuwe house-platen uitgebracht.
Als verklaring voor de populariteit van house-muziek wordt vaak de hartslagtheorie gegeven: het tempo van veel house-nummers is 120 beats per minuut (bpm) en wie danst bereikt door de inspanning dezelfde hartslagfrequentie, waardoor muziek en lichaam een eenheid vormen. Het is echter heel onwaarschijnlijk dat de hartslag bij inspanning bij iedereen precies op 120 slagen zou blijven steken.
House kreeg al snel te maken met talloze afsplitsingen. Op een gegeven moment onderscheidde men acid house, deep house, ethno house, garage house, hip house, mellow house, soft house, soul house, techno house en tribal house — stijlen die alleen door kenners uit elkaar te houden zijn. Nederland was in 1991 internationaal toonaangevend op het gebied van gabber-house, een extreme vorm van house waarbij het ritme in 1993 werd opgeschroefd tot 180 bpm. Gabber is hier overigens geen Engels woord, maar Amsterdams voor ‘makker’.
De afgelopen jaren is vele malen voorspeld dat de house-rage binnen een jaar voorbij zou zijn. Vooralsnog is dat echter niet het geval. Discjockey ‘Per’ (1964), een van de tien beste house-dj’s in Nederland, weet waarom: ‘House-muziek is de westerse variant op de trancemuziek. In Afrika doen ze dat met trommeltjes om een kampvuur. [...] Als het een goede avond is, ga je helemaal kapot.’

Engels house (1986).

Koenen & Smits Peptalk (1989) 136; Greg Kot, ‘House what it is. How it began’, in: Chicago Tribune 19.8.1990; American Speech 66.3 (1991) 316-317, 320-321; Geert Mak, ‘Ecstasy’, in: NRCH 29.6.1991; Bernard Hulsman, ‘De meisjes blijven weg’, in: NRCH 22.11.1991; Alain C. Verhave, P. ter Weijden Amsterdam Housenation (Doctoraalscriptie UvA 1991); Tulloch Oxfo. dict. new words (1992) 157; Laura Starink, ‘DJ Per’, in: NRCH 4.1.1993.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

house stroming in de popmuziek 1987 [Sanders 1995] <Engels

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

house(muziek) (naar de Warehouse-club te Chicago; het genre kreeg echter pas zijn naam toen het liedje ‘Rok Da House’ van Beatmasters & Cookie de hitparades binnenkwam), elektronische dansmuziek van de jaren tachtig, ontstaan in de privéclubs van Chicago, waar veel zwarte homofielen samenkwamen, en via Ibiza en Londen ook bij ons ontzettend populair geworden; een combinatie van funk en Europese high-tech pop, met veel gebruik van sampling, dub en daaroverheen wat rap. House is vooral deejay-muziek. Ontstaan rond 1982, maar pas in het najaar van 1987 voor het eerst in Nederland geïntroduceerd door de deejay van de Amsterdamse nachtclub ‘Roxy’, Eddy de Clercq. Er bestaan verschillende vormen, zoals acid-house*.

House Music is typische d.j.-muziek waarbij ‘echte’ instrumenten grotendeels het veld hebben moeten ruimen voor drummachines, samplers en draaitafels. (Vinyl, november 1986)
Daryl Pandy is de visuele trekpleister van wat met een versleten cliché de nieuwste rage wordt genoemd: House-music uit Chicago. (Haagse Post, 06/12/86)
Zo gaat dat in House, pikken is de norm en House plundert driftig uit ‘70’s Soul, allerlei vormen van disco als hi energy en strooit hier en daar wat Hip Hop rond. (Oor, 11/07/87)
En dat ze nu moeiteloos de jaren zestig-soul weten te combineren met de allernieuwste house-platen, die ‘sophisticated’ Philadelphia-sound, komt voort uit het liberale levensgevoel van diegenen die alle stijlen wel zo’n beetje hebben uitgeprobeerd. (Haagse Post, 08/08/88)
Kenden we een maand of drie geleden eigenlijk maar één vorm van ‘house music’ (gewoon ‘house music’), momenteel lijkt het er soms op dat er dagelijks een nieuwe ‘house-soort’ bij komt. Ongelofelijk! Van het bestaan van ‘acid house’ wist je waarschijnlijk al. Maar de nieuwste vorm van house music is ‘etno house’. Niet zo heel gek dat het je zo langzamerhand een beetje begint te duizelen. Daarom zetten we alles hieronder nog maar even voor je op een rijtje. ‘Acid house’ is een psychedelische vorm van house-music, waarin nogal goedkoop klinkende synthesizermelodietjes tot in den treure worden herhaald. In deze vorm van ‘house music’ wordt (bijna) niet gezongen. Super dansbaar!
‘Techno house’ is afkomstig uit Detroit. ‘Techno’ lijkt nog het meest op de oorspronkelijke vorm van house music; veel zang en veel synthesizers en een pompende beat.
‘Etno house’ is een mengeling van ‘acid house’ en etnische muziek, zoals die bijvoorbeeld in Japan, Algerije, Zuid Amerika en Azië wordt gemaakt. Klinkt sensationeel. Let op, want over een paar maanden wordt de hitparade overspoeld met deze ongelofelijk dansbare vormen van house music. We hebben je gewaarschuwd! (Muziek Express, december 1988)
House Music heet oorspr onkelijk warehouse music, naar de naam waar deze vorm van muziek eigenlijk is ontstaan (The Warehouse in Chicago). De inspiratiebron van house music ligt in soulmuziek van de jaren ‘70. De baslijn van die platen werd als basis voor house music gebruikt. (Popfoto, 30/03/89)
De term ‘house’ duikt voor het eerst op in 1980: de zwarte disc-jockey Frankie Knuckles brengt in de Warehouse Club in Chicago avond na avond een voornamelijk zwart homopubliek in extaze via het perfect door elkaar mixen van Philadelphia soul, disco-songs en moderne Europese synthesizer-muziek à la Kraftwerk en New Order. (Knack, 31/01/90)
House is de verzamelnaam voor het soort elektronische dansmuziek waarmee Kraftwerk vanaf de jaren zeventig pionierde. (Nieuwe Revu, 16/01/92)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut