Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

hoogdravend - (te sterk aangezet)

Etymologische (standaard)werken

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

hoogdravend

Vroeger waren alleen paarden hoogdravend, dat wil zeggen: een hoge, edele gang hebbend bij het draven. Figuurlijk gebruikte men het woord dan voor: zich boven anderen verheffend, verheven. Het woord dat waarschijnlijk uit het Duits hochtrabend is overgenomen, had vroeger dus in het geheel geen ongunstige betekenis. Cats spreekt over de hoogdravende wijsheid onzer voorvaderen en Vondel over de hoogdravende dichtwerken van Sophocles. Maar een paard dat hoog draaft is ook: een paard dat bij het draven de ruiter omhoogwerpt en dat dus ongemakkelijk te berijden is. Vandaar de figuurlijke betekenis: overdreven en in het bijzonder, gezegd van iemands stijl: gezwollen, opgeschroefd.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

hoogdravend bnw., in de 17de eeuw < nhd. hochtrabend, eig. van een paard, dat bij het draven de ruiter omhoogwerpt en dus ongemakkelijk in het berijden is. Oorspr. had het de bet. ‘verheven’, nu heeft het een ongunstige bijsmaak gekregen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

hoogdravend bnw., sedert de 17.eeuw. Oudnnl. = “verheven”, nog niet in ongunstigen zin. Wsch. naar hd. hochtrabend, dat reeds mhd. is.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

hoogdravend (Duits hochtrabend)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

hoogdravend ‘te sterk aangezet’ -> Fries heechdravend ‘te sterk aangezet’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut