Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

hommage - (hulde, eerbetoon)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

hommage zn. ‘hulde, eerbetoon’
Mnl. homagie ‘hulde van een leenman aan zijn leenheer’ [1460-80; MNW-R]; vnnl. hommage ‘id.’ [ca. 1530; WNT Aanv.], dan ook algemener ‘betuiging van onderdanigheid, eerbetoon’, bijv. in teeken van onderdanicheyt ende homagie [1598; WNT Aanv.]; nnl. een klyn Hommagie ‘een klein huldeblijk’ [1790; WNT Aanv.].
Ontleend aan Oudfrans homage ‘hulde aan de leenheer’ [ca. 1160; Rey] en aan de daaruit ontwikkelde algemenere betekenis ‘uitdrukking van eerbetoon of onderwerping’ (Nieuwfrans hommage), afleiding van Oudfrans homme ‘leenman, soldaat’ (Nieuwfrans ‘man’), ontwikkeld uit Latijn homo (genitief hominis), verwant met -gom in → bruidegom. De spelling wordt vanaf de 16e eeuw aangepast aan de Nieuwfranse.
Ten tijde van het leenstelsel, dus in de Middelnederlandse periode, bestond als synoniem van hommage de leenvertaling manscap, zoals in bi manscape die gi mi sijt sculdeh ‘bij de hommage die u mij schuldig bent’ [1260-80; CG II, Wr.Rag.].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

hommage [eerbetoon] {homage 1650} < frans hommage, van homme [man] < latijn homo [mens, man] (vgl. homo1); in de Middeleeuwen had man mede de specifieke betekenis van ‘leenheer’, vgl. bv. middelnederlands sijns selves manne [onafhankelijk].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

hommaasj (zn.) eerbewijs, hulde; Middelnederlands homagie <1460-1480> < Frans hommage.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

hommage eerbetoon 1548 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut