Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

hetze - (ophitsing, haatcampagne)

Etymologische (standaard)werken

Diverse auteurs (2011-), Etymologiewiki

Iets vroegere attestatie:

  • C. Burger: Politieke feiten en richtingen. In: De beweging 8 (1912) [1]: "Maar daarmede kwamen zij juist in het schuitje van hun ergste tegenstanders, die niets liever zagen dan een ‘hetze’ tegen de socialisten."

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

hetze zn. ‘ophitsing, haatcampagne’
Nnl. Hetze “drijfjacht, vervolging, ophitsing” [1919; Wink], hetze (o.a.) “(Engels) [Jew]baiting”, dus te interpreteren als ‘hatelijke campagne’ [1940; Wolters NE]. Daarnaast ook de nu verouderde afleiding hetzer ‘aandrijver van een hetze’ [1937; WNT Aanv.].
Ontleend aan Duits Hetze ‘id.’ [19e eeuw; Pfeifer], een betekenisvernauwing van algemener ‘vervolging, drijfjacht’ [16e eeuw; Pfeifer], afgeleid van het werkwoord hetzen ‘opjagen, opdrijven’ < pgm. *hat-jan-, causatief bij hassen ‘achtervolgen, haten’ < pgm. *hatan-, zie → haten, dus letterlijk ‘doen haten, nijd opwekken’.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

hetze [lastercampagne] {1901-1925} < hoogduits Hetze [jacht met honden, achtervolging, het aanzetten tot haat], van middelhoogduits hetzen [jagen, opjagen] bij hassenhaten.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

hetze (Duits Hetze)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

hetze lastercampagne 1919 [KWT] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut