Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

heresie - (ketterij)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

heresie zn. ‘ketterij’
Mnl. eresie ‘ketterij’ [1240; Bern.], heresije [1300-25; MNW-R].
Ontleend aan Frans hérésie, ouder eresie ‘ketterij, geloof dat afwijkend is van de heersende dogma's van de katholieke kerk’ [1121-34; Rey]. Het Franse woord is een geleerde ontlening aan christelijk Latijn haeresis ‘ketterij’, dat zelf ontleend is aan klassiek Latijn haeresis ‘sekte, doctrine’, < Grieks haíresis ‘filosofische school, religieuze sekte’. Het Griekse woord gaat via een betekenislijn ‘levenswijze, ideaal’ < ‘geestelijke voorkeur’ < ‘voorkeur, beslissing, wens’ terug op een afleiding van het werkwoord haireĩn ‘grijpen’, haireĩsthai ‘kiezen, wensen’, van onbekende verdere herkomst.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

heresie [ketterij] {1265-1270} < frans hérésie [idem] < latijn haeresis [wijsgerige school; laat-lat. sekte, ketterij] < grieks hairesis [het nemen, keuze, geestelijke voorkeur, sekte, ketterse sekte], van haireō [ik grijp, begrijp], haireomai [ik kies].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

heresie (Frans hérésie)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

heresie ‘ketterij’ -> Duits Häresie ‘ketterij’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut