Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

-grafie - (-beschrijving)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

-grafie achterv.
Internationaal achtervoegsel (vergelijk Frans -graphie, Engels -graphy, Duits -graphie, Latijn -graphia) dat teruggaat op het model van Grieks -graphía ‘beschrijving’ zoals dat voorkomt in bijv. biographía ‘levensbeschrijving’, mūthographía ‘fabel’. In de moderne talen hangt het nauw samen met bn. op -grafisch en zn. op -graaf (bij Grieks -graphos ‘schrijver’), waarbij het laatste achtervoegsel wordt gebruikt om een persoon (bijv. biograaf, choreograaf, fotograaf) of apparaat (telegraaf, seismograaf) aan te duiden.
Het gaat hier om de stam van het Griekse werkwoord gráphein ‘schrijven’, oorspr. ‘inkerven’ en verwant met → kerven.
Woorden met -grafie, vooral de oudere, hebben in de moderne talen soms betrekking op schriftelijke of grafische weergave, bijv. in cryptografie, fotografie, kalligrafie, orthografie, stenografie, typografie. Uiterst productief is -grafie echter in het vormen van namen van wetenschappen en kunsten: bibliografie, choreografie, geografie, lexicografie, topografie etc.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

-grafie [achtervoegsel met de betekenis ‘beschrijving’] {in bv. ortographie 1376-1400} < frans -graphie of < latijn -graphia < grieks -graphia [idem], van graphein [(be)schrijven, schilderen, tekenen, griffen] → -graaf.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

-grafie (Grieks -graphia)

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

-grafie (= Gr. -γραφία (graphia); < Gr. γράφειν (graphein) = schrijven, beschrijven). Tweede lid in samenstellingen met de betekenis -beschrijving.

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

-graphie (Gr. γράφειν (gráphein) = schrijven, beschrijven). Tweede lid in samenstellingen met de betekenis: -beschrijving; of wetenschap die zich met de een of andere beschrijving bezig houdt.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut