Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gonorroe - (geslachtsziekte, druiper)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gonorroe zn. ‘geslachtsziekte, druiper’
Nnl. gonorrhoea ... beduid ... eene ziekte, welke ... is bestempelt met de naam van ... kwaadaardige zaadloop [1769; WNT Aanv.], gonorrhoea, (in de Medicynen), druipert. eene onwillige uitvloeying des zaads, en zekere andere drabbige stoffe [1772; WNT Aanv.], ook in de vorm gonorrhée ‘onwillekeurige zaadvloed’ [1847; Kramers]. Eerder alleen als “kunstwoord” genorrhaea ‘druiper, zaadvloed’ [1658; Meijer].
Internationale medische term, gebaseerd op Laatlatijn gonorrhoea ‘gonorroe; onwillekeurige lozing van sperma’, ontleend aan Grieks gonórrhoia ‘zaadlozing’, gevormd uit gónos ‘zaad’, verwant met → kunne ‘geslacht’, en rhoḗ ‘vloed’, afleiding van rheĩn ‘vloeien’, verwant met → stroom. In het verleden dacht men dat de afscheiding van etter uit de pisbuis bij deze geslachtsziekte (zie → druiper) sperma was. De variante vorm gonorrhee is ontleend via Frans gonorrhée ‘id.’ [1550; Rey].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gonorroe, gonorroea [druiper] {gonorroea 1901-1925, vgl. gonorrea [zaadvloeiing] 1351} < latijn gonorrhoea [idem] < grieks gonorroia, van gonos [zaad] + roia [vloeiing], van reō [ik vloei]. Het wegdruppelende pus werd aangezien voor zaad.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

gonorroe ‘druiper’ -> Indonesisch gonoré ‘druiper’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

gonorroe druiper 1769 [Aanv WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut