Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

glacé - (glanzend gemaakt leer)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

glacé zn. ‘glanzend gemaakt leer’
Nnl. glacé ‘zijde met goud en zilver doorweven’ [1824; Weiland], maar in samenstellingen algemener ‘geglansd’ en ‘van geglansd leer’, bijv. glacéhandschoenen [1839; WNT glacéhandschoen], glacé-zijde ‘zijde met extra glans’ [1858; WNT Aanv.], glacéleer ‘fijn, zacht leer voor het vervaardigen van handschoenen’ [1914; van Dale], glacé-papier ‘geglansd papier’ [1914; WNT papier]. Hierdoor ook weer als verkorting glacé (bn.) ‘geglansd’ [1864; Calisch], glacé's (mv.) ‘glacéhandschoenen’ [1890; WNT glacéhandschoen], glacé ‘algemeene benaming voor glanzende weefsels’ [1942; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans glacé ‘geglansd’ [1680; Rey], verl.deelw. van glacer ‘doen glanzen’, zie → glaceren. Als zn. mogelijk ontleend aan Engels glacé ‘glanszijde’ [1851; OED] en ‘glansleer’ [1900; OED], maar mogelijk ook zelfstandig in het Nederlands verkort uit de samenstellingen; in het Frans komt glacé als zn. nauwelijks voor.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

glacé [geglansd leer] {1864} < frans glacé [bevroren, ijskoud, koel, geglansd], eig. verl. deelw. van glacer [bevriezen, met glazuur bedekken, glaceren, satineren] < latijn glaciare [tot ijs maken], van glacies [ijs].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

glansee, zn.: glacé, glacéhandschoen. Met epenthetische n uit Fr. glacé, mede met bijgedachte aan glans.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

glacé geglansd leer 1864 [WNT glacéhandschoen] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal