Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gewagen - (vermelden)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gewagen* [vermelden] {1236 in de betekenis ‘melden’} van middelnederlands gewach [melding], van wagen [melden], oudhoogduits giwahanen (hoogduits erwähnen) en wahan; buiten het germ. latijn vox [stem], grieks epos (cyprisch wepos) [woord], oudiers foccul [woord], oudindisch vákti [hij spreekt].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

gewagen ww., mnl. ghewāghen (verl. t. ghewoech) ‘gewagen, vermelden, vertellen’, mnd. gewāgen ‘vermelden’. De eig. vorm was *giwahan, vgl. ohd. giwahannen, giwahinen ‘herinneren’ (nhd. erwähnen). Verder on. vāttr (< *wahta) ‘getuige’ en mnl. mnd. ghewach o. ‘vermelding’, ohd. giwaht ‘roem’. — De germ. stam *wah gaat terug op idg. *u̯ok, vgl. lat. vōx ‘stem’, vōcare ‘roepen, noemen’, gr. épos ‘woord’, eípon ‘zei’, oi. vāc ‘woord, rede’, toch. A wak, Β wek ‘stem’ (IEW 1136).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

gewagen ww., mnl. ghewāghen (praet. ghewoech) “gewagen, vermelden, vertellen”. = mnd. gewāgen “vermelden”. Vgl. ook os. giwegi “suggerat”. De g naar ’t verl. deelw.; een ouderen praesensstam vertoont ohd. giwahannen, giwahinen “memor esse, memorare” (nhd. erwähnen), met ’t praet. giwuog. Uit ’t Ngerm. vgl. on. vâttr m. “getuige”, uit andere taalgroepen ier. faig “dixit”, lat. vôx “stem”, voco “ik roep”, gr. óps “stem”, eῖpon “ik zei”, opr. wackītwei “roepen”, oi. vak-, vac- “spreken”, vấk “’t spreken, stem, woord”. — Hierbij mhd. (md.) gewach m., mnd. gewach, mnl. ghewach (nnl. gewag) o. “vermelding”; in ’t Ohd. komt giwaht “vermelding, roem” voor.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

wagen 2 o.w. (melden), Mnl. waghen: z. gewag.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

gewagen* vermelden 1236 [CG I1, 27]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut