Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gerust - (onbezorgd, zonder schroom)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gerust bn. ‘onbezorgd, zonder schroom’
Mnl. gerost ‘uitgerust, rustig’ [1240; Bern.], ‘gerust, vol vertrouwen’ in so waer ic wel op hem gherust ‘dan vertrouwde ik wel op hen’ [1450-1500; MNW] ; vnnl. gherust ‘rustig, onbezorgd’ [1599; Kil.]; nnl. gerust ‘niet vrezend voor onheil etc., kalm’ in ik ben nog niet gerust ‘ik maak me nog zorgen’ [1840; WNT], wees gerust [1840; WNT], met een gerust geweten [1840; WNT], ‘zonder schroom, vrij’ in ga gerust uw gang [1909; WNT tutoyeeren].
Verl.deelw. van rusten ‘zich ontspannen’, zie → rust; gerust is letterlijk ‘uitgerust’, dus ‘kalm, rustig, zonder zorgen’.
ongerust bn. ‘bezorgd’. Mnl. ongherust ‘onrustig, rusteloos’ [ca. 1300; MNW], ‘opgewonden’ [1400-50; MNW]; vnnl. ongherust van herten ‘ontdaan, geroerd, opgewonden van geest’ [1599; Kil.]; ongerust ‘angstig, bezorgd’ [1732; WNT].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gerust* [kalm] {1201-1250} van rusten.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

gerust bnw., reeds mnl. als bnw. = “uitgerust, kalm”. Van rusten I. Mnl. gherust “toegerust, flink” komt van rusten II.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

gerust ‘kalm’ -> Fries gerust ‘kalm’; Negerhollands gerust ‘rustig’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

gerust* kalm 1240 [Bern.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut