Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

genitaliën - (geslachtsorganen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

genitaliën zn. ‘geslachtsorganen’
Eerst ontleend als vnnl. genitoires “teelleden” [1650; Hofman], genitoires “teel-leden. De teel-leden zijn twederley, mannelijke en vrouwelijke” [1668; Koerbagh]. Daarna opnieuw ontleend, eerst nog als ‘kunstwoord’ genitalia ‘teelleden’ [1669; Meijer]; nnl. genitalia of genitaliën ‘teeldelen, schaamdelen’ [1847; Kramers].
De vroege vorm genitoires is ontleend aan Frans génitoires ‘geslachtsdelen’ [14e eeuw; Rey], eerder al genitaires ‘id.’ [1121-34; Rey], met suffixsubstitutie ontleend aan Latijn genitālia ‘geslachtsdelen’, afgeleid van het bn. genitālis ‘vruchtbaar, bevruchtend, tot voortplanting bestemd’, zie → genitaal. De huidige vorm is rechtstreeks ontleend aan Latijn genitālia ‘geslachtsdelen’.
De Latijnse vorm genitalia blijft naast genitaliën in gebruik, bijv. in een afbeelding van een naakte vuistvechter, wiens genitalia door retouche volledig zijn weggewerkt [1962; WNT retouche].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

genitaliën [geslachtsdelen] {1872} < latijn genitalia [geslachtsdelen], eig. gesubstantiveerd o. mv. van genitalis [vruchtbaar, tot voortplanting bestemd], van genere = gignere (verl. deelw. genitum) [verwekken, voortbrengen] (vgl. geniaal, genitief, jent).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

genitaliën geslachtsdelen 1847 [Aanv WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut