Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gemeenschappelijk - (gezamenlijk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gemeenschap zn. ‘het gemeen hebben van iets; omgang; samenleving’
Mnl. ghemeenscap ‘geslachtsgemeenschap, geslachtelijke omgang’ [1285; CG II, Rijmb.], der helegher lieden ghemeenscap ‘het gezelschap van heilige lieden’ [1348; MNW-P], die ghierige wort oec uter ghemeenscap gheset ‘de gierigaard wordt ook uit de gemeenschap gezet’ [1437; MNW-P], wat ghemeenscape sal hebben de ketel aen den pot? ‘wat zal de ketel met de pot gemeenschappelijk hebben?’ [1460-62; MNW-P]; vnnl. gemeinschap ‘geslachtsgemeenschap’ [1573; Thes.], gemeenschap ‘samenleving van mensen’ [1654; WNT weerwillig].
Afgeleid van → gemeen ‘gemeenschappelijk, gezamenlijk’ met het achtervoegsel → -schap.
Mnd.mēnschop, meinschop; ohd.gimeinscaf (mhd.gemeinschaft, nhd. Gemeinschaft); oe. gemænscipe.
gemeenschappelijk bn. ‘gezamenlijk’. Nnl. men denkt eens gemeenschappelyk over ... ‘men denkt eens gezamenlijk over ...’ [1784; WNT keuvelen I], gemeenschappelijke vijanden ‘vijanden die men gemeen heeft’ [1828; WNT triumvir], voor gemeenschappelijke rekening ‘voor gezamenlijke rekening’ [1840; WNT rekening]. Afgeleid van gemeenschap met het achtervoegsel → -lijk.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† gemeenschappelijk bnw., sedert de 18e eeuw, wellicht onder invloed van hd. gemeinschaftlich opgekomen.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

gemeenschappelijk (Duits gemeinschaftlich)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

gemeenschappelijk ‘toebehorend aan of betrekking hebbend op de gemeenschap’ -> Negerhollands gemeenskaplik, gemeeniglik ‘toebehorend aan of betrekking hebbend op de gemeenschap’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut