Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gemeenschap - (het gemeen hebben van iets; omgang; samenleving)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gemeenschap zn. ‘het gemeen hebben van iets; omgang; samenleving’
Mnl. ghemeenscap ‘geslachtsgemeenschap, geslachtelijke omgang’ [1285; CG II, Rijmb.], der helegher lieden ghemeenscap ‘het gezelschap van heilige lieden’ [1348; MNW-P], die ghierige wort oec uter ghemeenscap gheset ‘de gierigaard wordt ook uit de gemeenschap gezet’ [1437; MNW-P], wat ghemeenscape sal hebben de ketel aen den pot? ‘wat zal de ketel met de pot gemeenschappelijk hebben?’ [1460-62; MNW-P]; vnnl. gemeinschap ‘geslachtsgemeenschap’ [1573; Thes.], gemeenschap ‘samenleving van mensen’ [1654; WNT weerwillig].
Afgeleid van → gemeen ‘gemeenschappelijk, gezamenlijk’ met het achtervoegsel → -schap.
Mnd.mēnschop, meinschop; ohd.gimeinscaf (mhd.gemeinschaft, nhd. Gemeinschaft); oe. gemænscipe.
gemeenschappelijk bn. ‘gezamenlijk’. Nnl. men denkt eens gemeenschappelyk over ... ‘men denkt eens gezamenlijk over ...’ [1784; WNT keuvelen I], gemeenschappelijke vijanden ‘vijanden die men gemeen heeft’ [1828; WNT triumvir], voor gemeenschappelijke rekening ‘voor gezamenlijke rekening’ [1840; WNT rekening]. Afgeleid van gemeenschap met het achtervoegsel → -lijk.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† gemeenschap znw. Sedert het Mnl. Ohd. Mnd. Ags.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

gemeenschap ‘het met één of meerderen deelhebben aan iets’ -> Negerhollands gemeenskap ‘het met één of meerderen deelhebben aan iets’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut