Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gelikt - (al te mooi)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gelikt bn. ‘al te mooi’
Vnnl. gelikt ‘glanzend, gepolijst’, in 't kroonegoud, gelickt en goddelijck bescheenen van ... licht ‘het goud van de kroon, glanzend en goddelijk omstraald door licht’ [1639; WNT likken II]; nnl. ‘al te mooi’ in niets dan gelikte vertaalingen of styve navolgingen [1772; WNT verbruid], ‘mooi, gepolijst’ in rijp en groen, gelikte tafereeltjes en ruwe schetsen [1868; WNT].
Verl.deelw. van → likken 2 ‘gladmaken’, gebruikt als bn. De betekenis ‘glad, glanzend, gepolijst’ verschuift allengs naar ‘al te gepolijst, al te mooi’.
ongelikt bn. ‘ongemanierd’. Vnnl. nog in de letterlijke betekenis: ongelikt ‘ongepolijst’ [1669; van den Ende]; nnl. vooral in de overdrachtelijke betekenis ‘ongemanierd’: lyk ik net een beer? ... Gelikt of ongelikt? [1714; WNT], vandaar ongelikte beer “ruw en onwetend mensch” [1717; Marin], ongelikte waterrotten ‘ongemanierde zeelui’ [1838; WNT waterrot], de ongelikte geldwolf [1866; WNT]. Afleiding, met het negatievoorvoegsel → on-, van gelikt. De combinatie ongelikte beer komt veel voor wegens het volksgeloof, dat de jonge beren langzamerhand hun vorm krijgen doordat de moeder ze voortdurend likt; ook Hoogduits ein ungeleckter Bär.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal