Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gelijkberechtigd - (dezelfde rechten hebben)

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

gelijkberechtigd (Duits gleichberechtigt)

S. Theissen (1978), Germanismen in het Nederlands, Hasselt

gelijkberechtigd, gelijkberechtiging

Deze woorden worden over het algemeen afgekeurd als germanismen (D. ‘Gleichberechtigung, gleichberechtigt’) voor ‘gelijkgerechtigd’ en ‘rechtsgelijkheid’. Verschueren is het enige woordenboek dat er geen bezwaar tegen maakt. Volgens de taalzuiveraars en volgens de meeste woordenboeken zijn ze dus nog lang niet ingeburgerd. Nochtans vindt men in de geschreven pers gelijkberechtigd veel vaker dan het ‘goede’ Nederlandse woord ‘gelijkgerechtigd’:

‘Een kliniek waar de Vlamingen volledig gelijkberechtigd zijn...’ (Het Laatste Nieuws, 9.10.72, p. 4)
‘De eis van gelijkberechtigde medezeggenschap in alle grote ondernemingen...’ (De Groene, 13.11.72, p. 2)

Naast gelijkberechtiging treft men ook gelijkberechtigdheid aan, dat niet op een Duitse leest geschoeid kan zijn (want het Duits kent slechts ‘Gleichberechtigung’) maar door suffixering van gelijkberechtigd ontstaan is.

Samenvattend kunnen we zeggen dat deze germanismen vaker gebruikt worden dan men uit de afwijzende houding van woordenboeken en puristen zou kunnen concluderen. Het adjectief heeft al een substantief geproduceerd, waarvan het Duits geen parallelvorm kent: een bewijs dat het door de taalgebruiker reeds niet meer als vreemd wordt aangevoeld.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal