Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gehoor - (het horen; vermogen om te horen; aandacht; luisteraars)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gehoor zn. ‘het horen; vermogen om te horen; aandacht; luisteraars’
Mnl. ghehoor ‘vermogen om te horen; aandacht’ in dat achtiende caput vant ghehoer ‘hoofdstuk 18: over het gehoor’ [1485; MNW], gheen ghehoor ghegeven en heeft ‘niet geluisterd heeft’ [1488; MNW]; nnl. geen gehoor! ‘niemand thuis, geen antwoord’ [1785; WNT], er was een schoon gehoor bij dien leeraar ‘... een grote groep geïnteresseerde toehoorders’ [1802; Weiland]; dat is een afschuwelijk gehoor ‘afschuwelijk om te moeten horen’ [1877; WNT].
Afgeleid, met het voorvoegsel → ge- (sub d), van → horen. De betekenisuitbreiding loopt van ‘het horen, het vermogen om te horen’ naar ‘het aanhoren’, ‘dat wat men hoort’, ‘het handelen als reactie op wat men hoort’ en ‘degenen die toehoren’.
Nhd. Gehör.
In het Oudnederlands kwam een langere afleiding van horen voor: gehōrthon of gehōrt(h)on (in het 16e-eeuwse afschrift staat gehortoir) ‘van het gehoor’ [10e eeuw; W.Ps.]; dit zou in het Nieuwnederlands *gehoorte zijn geworden.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† gehoor znw. o. Sedert het Mnl. Mhd. Mnd.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

gehuur (zn.) vermogen om te horen; Middelnederlands ghehoor <1485>.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

gehoor ‘vermogen om te horen; begrip’ -> Fries gehoar ‘vermogen om te horen; begrip’; Deens gehør ‘vermogen om te horen’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors gehør ‘vermogen om te horen; begrip’ (uit Nederlands of Nederduits).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut