Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gegrond - (gerechtvaardigd)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gegrond bn. ‘gerechtvaardigd’
Vnnl. eerst vooral in de verbindingen gegrond in en gegrond op ‘zijn grondslag hebbend in, gefundeerd op, gebaseerd op’, in hy is daer op gegrondt ‘daarop heeft hij zijn mening gebaseerd’ [1573; Thes.], wetten ... op oorlog gegrond ‘wetten die hun grond hebben in een oorlogssituatie’ [1631; WNT wederroeping], maar ook al als attributief bn. gegrond ‘met goede gronden’, in vollight meer de lust als de gegronde raat ‘volgt meer de lust dan de verstandige rede’ [1615; WNT Aanv. eigen I]; nnl. gegrond vermoeden [1758; WNT voorzegging I], dan ook predicatief zonder voorzetsel, in zouden de geruchten ... gegrond zijn? [1784; WNT vaststellen].
Verleden deelwoord van het werkwoord gronden ‘grondvesten, op een fundament vestigen’, afgeleid van → grond in de betekenis ‘grondslag’.
ongegrond bn. ‘niet op een hechte grondslag steunend, ongerechtvaardigd’. Vnnl. ongegrondet ‘zonder grondslag’ [1573; Thes.], nogh rou en ongegrond ‘nog ruw en niet gegrondvest’ [ca. 1660; WNT]; nnl. een ongegronde betichting ‘een niet gerechtvaardigd, onbillijk verwijt’ [1708; Sewel NE]. Afleiding, met het negatieve voorvoegsel → on-, van gegrond.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut