Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

geducht - (ontzagwekkend, gevreesd)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

geducht bn. ‘ontzagwekkend, gevreesd’
Mnl. eerst in de letterlijke betekenis ‘bevreesd, angstig’, bijv. in daer menich af was sere geducht ‘waar menigeen zeer bevreesd voor was’ [1315-35; MNW-R], maar ook al in de betekenis ‘vreesaanjagend’, bijv. in: der walewein es sere gheducht ‘de heer Walewein is zeer vreeswekkend’ [1350; MNW-R]. De vaste verbinding mnl. gheduchte heere [1405; MNW afsceden] (ook nog vnnl.) is wrsch. niet meer dan een vaste formule van respect.
Verl.deelw. van → duchten ‘vrezen’, gebruikt als bijvoeglijk naamwoord.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

geducht* [gevreesd] {1514 in de betekenis ‘eerbiedwaardig’; de huidige betekenis 1643} van duchten.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

geducht bnw., mnl. gheducht ‘gevreesd; bevreesd’, deelw. van duchten.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

geducht bnw., mnl. gheducht (ook = “bevreesd”), deelw. van duchten.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

gedug b.nw.
1. Wat eerbied of ontsag inboesem. 2. Wat met vrees vervul. 3. Verskriklik of erg.
Uit Ndl. geducht (al Mnl. in bet. 1 en 2, 1860 in bet. 3), die verlede dw. van die ww. duchten 'vrees' wat oorspr. 'met eerbiedige skroom vereer' beteken het. Eerste optekening in Afr. in Patriotwoordeboek (1902).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

geducht* gevreesd 1643 [WNT uitwerken]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut