Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gebeid - (op jeneverbessen overgehaald)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gebeid bn. (NN) ‘gedistilleerd op (jenever)bessen’
Nnl. gebeide jenever ‘sterke drank gestookt op jeneverbessen’ [1842; WNT].
Afgeleid → bei ‘bes’ met het voorvoegsel → ge (sub d) en het achtervoegsel -d, in de betekenis van ‘voorzien van’ (zoals in → gebrild ‘een bril ophebbend’).
In het bereidingsproces worden eerst de graankorrels gemout, d.w.z. ontkiemd en daarna gedroogd, daarna ontstaat door gisting de zogeheten moutwijn, die op jeneverbessen gedestilleerd wordt, waaraan de jenever zijn smaak ontleent.
dubbelgebeid bn. ‘op een dubbele hoeveelheid bessen gedistilleerd’ [1871; WNT gebeid]. Samenstelling met → dubbel.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gebeid [op bessen overgehaald (van jenever)] {1874} van bei1 [bes].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

gebeid bnw., van jenever: ‘op jeneverbessen overgehaald’ afgeleid van bei ‘bes’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

gebeid bnw., vooral in dubbelgebeid. Nnl. woord. Van bei “bes”: “op jeneverbessen overgehaald”.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal