Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gamba - (soort van grote garnaal)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

gamba 2 zn. ‘grote garnaal’
Nnl. gamba ‘grote garnaal’ [1992; van Dale].
Evenals Frans gambas (mv.) ‘grote garnalen’ [ca. 1960; Rey] is gamba ontleend aan Catalaans gamba, eerder gambes; het Catalaans komt evenals Oudspaans gambaro (camarón), en Italiaans gambero, van vulgair Latijn gambarus [6e eeuw; Corominas], Latijn cammarus ‘garnaal, kreeft(je)’ < Grieks kammaros ‘kreeft’, van voor-Griekse herkomst.
Met Germaanse klankverschuiving is wrsch. verwant on. humarr ‘kreeft’ (waaruit via nde. hummer of nzw. hummer ‘id.’, nnl. (ongewoon) hommer, hummer ‘zeekreeft’ en nnd. en nhd. Hummer ‘id.’, en nfri. homard ‘id.’).
De Vries (1962) en Kluge21 zien verwantschap met Sanskrit kamáṭha- ‘schildpad’; de achterliggende betekenis zou zijn ‘dat wat overkoepeld is’, en het woord zou dan bij de groep van → hemel horen. Frisk (1973) vindt deze theorie twijfelachtig. Corominas meent dat de vulgair-Latijnse vorm met -b- ontstaan is door kruising met vulgair Latijn gabbarus, met metathese uit Grieks karabos ‘zeekreeft’ (waaruit eveneens met metathese Nieuwgrieks kabouras ‘rivierkreeft’).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gamba2 [soort van grote garnaal] {na 1950} < portugees gamba.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

gamba soort van grote garnaal 1984 [GVD] <Portugees

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut