Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

galerie - (tentoonstellings- en verkooplokaal voor kunst)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

galerie zn. ‘tentoonstellings- en verkooplokaal voor kunst’
Eerst als Frans woord voor ‘kunstlokaal’ in een citaat over Parijs: nnl. de kleine “galeries” nemen voortdurend in aantal toe [1957; WNT Aanv. conglomeraat], dan al snel ook als benaming voor verkooplokaal voor (moderne) kunst in Nederland: Galerie Mokum in Amsterdam draagt sedert 1962 die naam, je denkt toch niet dat we die flauwekul op gaan hangen in onze galerie? [1964; WNT Aanv. monochroom]. Eerder dan dit alles verschijnt wel al galerij ‘tentoonstellingszaal voor kunst’ [1930; Verschueren], in een bewust puristisch vernederlandste vorm (in hetzelfde woordenboek verschijnt bijv. ook sacristij en pastorij).
Zoals ook uit het eerste citaat blijkt, in deze vorm ontleend aan Frans galerie ‘tentoonstellingsruimte voor kunstvoorwerpen’ [1690; Rey], eerder al ‘lange, overdekte gang’ [1331; Rey] en ‘voorportaal van een kerk’ [1316; Rey]; hetzelfde woord was al eerder uit het Frans ontleend, zie → galerij.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

galerie [verkooplokaal voor moderne kunst] {na 1950} < frans galerie; een jongere ontlening naast galerij.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

galerie (Frans galerie)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

galerie ‘verkooplokaal voor moderne kunst’ -> Indonesisch galeri ‘verkooplokaal voor moderne kunst’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

galerie verkooplokaal voor moderne kunst 1970 [Recht voor raap] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal