Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

extremiteit - (uiterste, uiteinde)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

extreem bn. ‘uiterst, bovenmatig’, zn. ‘het uiterste’
Vnnl. extreme (wrsch. bn.) ‘uiterste’ [1544; MNHWS], tusschen twe extremen (zn.) [1613; WNT Aanv.].
Al dan niet via Frans extrême ‘het verst verwijderd; excessief’ [1370-72; Rey] ontleend aan Latijn extrēmus ‘buitenste, uiterste, laatste’, overtreffende trap van exterus of exter ‘aan de buitenkant, buiten, vreemd’, zie → extern.
extremist zn. ‘persoon die tot het uiterste gaat’. Nnl. extremist [1923; Koenen]. Gevormd met het achtervoegsel → -ist maar misschien ook ontleend aan een andere taal (Engels 1846 [OED], Frans 1917 [Rey]). ♦ extremiteit zn. ‘uiterste’. Vnnl. extremiteyt “dat buytenste dinck” [1577; Werve], “uytterste” [1650; Hofman]; nnl. vooral als mv. extremiteiten ‘de uiterste ledematen (handen en voeten)’ [1872; Dale]. Ontleend aan Frans extrémité ‘(uit)einde, uiterste, extreme situatie’ [ca. 1265], extrémités mv. ‘handen en voeten’ [ca. 1654] < Latijn extrēmitās ‘uiterste grens, buitenkant, oppervlak’, afleiding van extrēmus.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

extremiteit [uiterste, mv.: ledematen] {extremiteyt 1650} < frans extrêmité [idem] < latijn extremitatem, 4e nv. van extremitas [uiterste grens, uiteinde, mv. extremiteiten], van extremus (vgl. extreem).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

extremiteit uiterste, uiteinde 1650 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal