Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

experimenteren - (een proef nemen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

experiment zn. ‘proefneming’
Mnl. experiment ‘onderzoek, proef; ondervinding’ [1265-70; CG II, Lut.K], naast experiencie ‘ondervinding’ [1485; MNW verstandicheit].
Ontleend aan Latijn experimentum ‘proefneming, proef’, resp. experientia ‘ondervinding, ervaring’, beide behorend bij het werkwoord experīrī (verl.deelw. expertus) ‘ervaring opdoen; proberen; onderzoeken’ (zie → expert), gevormd uit → ex- en perīri ‘ondervinden’, bij de wortel pie. *per- ‘door dringen’, waaruit onder meer → gevaar, → ver- (voor een overzicht zie → per).
experimenteren ‘proeven doen’. Vnnl. experimente(e)ren ‘beproeven, proberen’ [1546; MNHWS], ‘onderzoeken, nagaan’ [1549; MNHWS]. Al dan niet via Frans experimenter [1372] uit middeleeuws Latijn experimentāre dat is afgeleid van het zn. experimentum.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

experimenteren [een proef nemen] {1546} < frans expérimenter [idem] < middeleeuws latijn experimentare [door ondervinding te weten komen, experimenteren] < latijn experimentare [uitproberen], van experimentum [proef, poging, ondervinding], van experiri (vgl. experiëntie).

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Experimenteren (= M.E. Lat. experimentáre). Proeven doen, onderzoeken.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

experimenteren een proef nemen 1546 [HWS] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut