Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

expansie - (uitbreiding)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

expanderen ww. ‘uitbreiden’
Nnl. expanderen ‘uitstrekken’ [1577; Werve], ‘uitspannen’ [1658; Meijer], ‘uitspannen, uitspreiden, ontvouwen’ [1669; Meijer].
Ontleend aan Latijn expandere ‘uitbreiden, vergroten’, een intensiefvorm gevormd uit → ex- en pandere (verl.deelw. pānsum) ‘uitbreiden’, een causatief bij patēre ‘openstaan, gapen’, verwant met → vadem.
expansie zn. ‘uitbreiding’. Nnl. expansie ‘uitspanning’ [1658; Meijer], ‘uitdijing’ [1824; Weiland]. Misschien via Frans expansion ‘uitbreiding, uitzetting’ [16e eeuw], maar als term uit de natuurkunde wrsch. direct uit Latijn expānsio ‘uitbreiding’ bij het werkwoord expandere.. ♦ expansief bn. ‘geneigd tot expansie’. Nnl. expansief “uitdijend” [1824; Weiland]. Ontleend aan Frans expansif [1732], dat is afgeleid van de wortel van Frans expansion.

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

Expansie (< Lat. expánsio = het uitspannen, uitrekken; < expándĕre = uitbreiden; of expándi = zich uitzetten). Uitbreiding, uitzetting (v.e. ster of heelal).

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Expansie (Lat. expánsie = uitspreiding; → expanderen). Uitzetting.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

expansie ‘uitbreiding over een grotere ruimte’ -> Indonesisch ékspansi ‘uitbreiding over een grotere ruimte’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut