Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

excentrisch - (buiten het middelpunt)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

excentriek bn. ‘afwijkend van het normale, zonderling’
Nnl. excentriek ‘id.’ [1830; WNT].
Ontleend aan Frans excentrique ‘uit het middelpunt liggend’ [1361] < middeleeuws Latijn excentricus ‘wat uit het centrum ligt’, gevormd uit → ex- ‘weg, uit’ en een afleiding bij → centrum.
Oorspr. was het een term uit de astronomie, waarmee een hemellichaam werd aangeduid dat niet rond de aarde als middelpunt cirkelt. Al in het Frans heeft zich de betekenisontwikkeling naar ‘zonderling’ voorgedaan.
excentrisch bn. ‘buiten het middelpunt’. Nnl. excentrisch “wat om een ander middelpunt draait; ongewoon” [1824; Weiland], ‘uit het middelpunt liggend’ [1857; WNT vergaderplaats]. Hetzelfde woord, maar met een Nederlands achtervoegsel → -isch, gevormd bij het zn. excentriciteit of in navolging van Duits excentrisch.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

excentrisch (Duits exzentrisch)

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

Excentrisch (= Gr. ἔκκεντρος (ekkentros); < ἔκ (ek) = uit, + κέντρον (kentron) = middelpunt). Uitmiddelpuntig.

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Excentriek, excentrisch (M.E. Lat. excéntricus = uit het middelpunt; < → ex- (1), + → centrum). Adj. uitmiddelpuntig. Excentriek als subst. = cirkelvormige schijf waarvan de as niet door het middelpunt gaat.

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Excentrisch (< Gr. ἔκκεντρος; ἔκ = uit; κέντρον = middelpunt). Uitmiddelpuntig.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut