Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

evaluatie - (beoordeling)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

evalueren ww. ‘beoordelen; schatten’
Vnnl. evalueren ‘de waarde van iets bepalen’ (als deelw. geevalueert) [1563; WNT Aanv.], ‘de wisselkoers bepalen’ [1608; Stall.]; nnl. ‘beoordelen’ [1963; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans évaluer ‘begroten, beoordelen’ (Middelfrans esvaluer [1366; Rey]), dat een ouder avaluer [1283; Rey] heeft verdrongen. Dit gaat terug op a value ‘op waarde’; value is het vrouwelijk verl.deelw. van valoir ‘waard zijn’ < Latijn valēre ‘waard, krachtig zijn’, zie → valentie.
Tot in de 20e eeuw waren evalueren en het bijbehorende evaluatie vaktermen binnen de beurs- en bankwereld. De oudste betekenis ‘bepalen van een prijs’ kon ook specifieker ‘bepalen van een wisselkoers’ of ‘een schade taxeren’ betekenen. Pas in de jaren 1960 werd evalueren een modewoord met de betekenis van Amerikaans-Engelse evaluate ‘beoordelen; nabeschouwen; onderzoeken’. Inmiddels is het een geaccepteerd standaardtaalwoord.
evaluatie zn. ‘beoordeling, onderzoek naar doelmatigheid’. Mnl. evaluacie(n) [1464; MNHWS]; vnnl. evaluatie ‘waardebepaling’ [16e eeuw; WNT permissie]; nnl. ‘beoordeling’ [1963; WNT Aanv.]. Ontleend aan Frans évaluation, afleiding van évaluer; in de moderne betekenis aan Amerikaans-Engels evaluation.
Lit.: Nierop 1979, 53-54

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

evaluatie ‘het evalueren’ -> Indonesisch évaluasi ‘het evalueren’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut