Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

eustachiusbuis - (buis in het oor)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

eustachiusbuis [buis in oor] {1847} genoemd naar de Italiaanse anatoom Bartolommeo Eustachio (1524?-1574), die deze beschreef.

Thematische woordenboeken

T. Beijer en C.G.L. Apeldoorn (1996), Woordenboek van medische eponiemen, Houten

Eustachii, tuba: tuba auditiva, de buis die het middenoor met het achterste gedeelte van de mondholte verbindt. Ofschoon deze buis, de oortrompet, al door de Griekse arts Alcmaeon van Croton (550-500), een leerling van Pythagoras, ontdekt werd, was het de Italiaanse anatoom en arts Bartholomeo Eustachius (1520-’74) die deze verbinding voor het eerst in zijn Opuscula Anatomica (1564) beschreef.
Eustachius studeerde in Rome anatomie, was later werkzaam als geneesheer en werd lijfarts van de paus en hoogleraar aan La Sapienza, de Romeinse universiteit. Vooral als anatoom is hij bekend gebleven. Behalve de oortrompet beschreef hij een klepstructuur in het hart, ter hoogte van het ovale venster, die naar hem de valvula Eustachii genoemd wordt. Eigenlijk moet de halvemaanvormige klep die zich aan de uitmonding van de kransader in het rechter atrium bevindt, zijn naam dragen. Ten onrechte wordt deze klep naar Adam Christian Thebesius, de Valvula Thebesii genoemd. Jaren eerder had Eustachius al ‘een heldere beschrijving’ gegeven van deze klep in zijn Opuscula Anatomica (Haneveld).
Zijn in 1552 vervaardigde ongepubliceerde anatomische prenten zijn voortreffelijk. Voor het eerst werd van kopergravures gebruik gemaakt. Naast elke tekening werd een maatlat afgebeeld, waardoor exact de maten van de organen konden worden bepaald. Pas in 1714 werden de gravures afgedrukt door de Italiaanse arts Giovanni Maria Lancisi (1654-1720), die ze als geschenk van paus Clemens xi gekregen had. Mogelijk zijn deze Tabulae Anatomicae nauwkeuriger dan die van de Fabrica van Vesalius. Vooral in afbeeldingen van de nieren, het hart en de bloedvaten munt Eustachius uit.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

eustachiusbuis ‘buis in het oor’ -> Japans † yūsutakisukan ‘buis in het oor’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

eustachiusbuis buis in het oor 1847 [KKU]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut