Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

erg - in de uitdrukking zonder erg (argeloos)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

erg2* in de uitdrukking zonder erg [argeloos] {sonder arch (ende list) 1374} van middelnederlands arch, erech [kwaad, boosheid, arglist], in arge [met een arglistige bedoeling] (vgl. erg1).

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

554. Zonder erg.

‘Iets zonder erg doen’ wil zeggen, zonder kwade bedoeling, niet opzettelijk, onwillekeurig. Erg is in deze uitdr. een znw. met de beteekenis van: kwaad. Vgl. het mnl. sonder arch, te goeder trouw; syn. sonder archeit; sonder quaet; zie verder Ndl. Wdb. III, 4186. Vandaar ook de sedert de 17de eeuw bekende uitdr. ergens geen erg in hebben, ergens geen kwaad in zien; ook: ergens geen (kwaad) vermoeden in hebben. In Groningen zegt men hij het 'er gijn euvel in (Molema, 104 a), maar ook hij zee 't ongeargd (bl. 303 a). Vgl. verder Bergsma, 20: geen arg in hebben, zunder arg doen; ie meut er wat beter arg in hebben, ge moet beter opletten; Ten Doornk. Koolman I, 58 a: hê is sünder arg; ik harr' d'r hêl gên arg in; fri. hy hie der gjin erch yn. In de Zaanstreek dat gaat met een ergje, dat is op een ergje, dat gebeurt met een bijbedoeling (Boekenoogen, 199); evenzoo in 't Friesch: hy docht (doet) dat mei in erchje, met een verborgen doel. In Antw. zonder erg, zonder kwaad inzicht; er is geen erg bij, 't is geen erg, d.i. het kan geen kwaad, 't is niets.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut