Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

enter - (eenjarig dier)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

enter zn. ‘eenjarig dier’
Mnl. enen eenwynter ‘een koe van een winter’ [1400-34; MNW]; vnnl. enter ‘eenjarige koe’ [1570; WNT wit I], enter, enter-dier ‘dier van een winter oud’ [1599; Kil.]. Ook als bn. in mnl. enen eenwinter vollen ‘een veulen van een winter’ [1361-1425; MNW] en nnl. Alle perdrijsen die enter of een jaer oudt zijn ‘Alle patrijzen die eenjarig of een jaar oud zijn’ [1726; WNT]. Minder gebruikelijk, maar op een analoge manier gevormd, zijn twenter ‘tweejarig dier’ [1776; WNT] (naast ouder twenterdier [1573; WNT]) en trenter ‘driejarig dier’ [1912; WNT trenter].
Samenstelling van het telwoord → een en het zn.winter.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

enter*, enterkoe [eenjarige koe] {1599, vgl. enterdier 1573} gevormd van het bn. eenwinter {1361-1425} dus ‘dier dat één winter oud is’.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

enter znw. m., mnl. enter, mnd. enter ‘paard of koe van een jaar, gew. van een winter,’ naast twenter ‘tweejarig dier’. — Afl. van een.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

enter m. (eenjarig dier), samentrekking uit éénwinter: vergel. twenter en z. weder 1.

Thematische woordenboeken

C.H.Ph. Meijer (1919), Woorden en uitdrukkingen verklaard door Dr. C. H. Ph. Meijer, Amsterdam

Enter (vroeger ewinter), twinter, koeien van een en twee winters oud, samengetrokken uit een-winter en twee-winter.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

enter* eenjarige koe 1599 [Kil.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut