Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

emotie - (ontroering)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

emotie zn. ‘ontroering’
Nnl. emotie ‘beroering’ [1777; Meijer].
Ontleend aan Frans émotion ‘morele verwarring’ [voor 1475; Rey], later ‘beroering, opschudding’, gevormd (naar analogie van motion bij mouvoir) bij het werkwoord émouvoir ‘bewegen’, ontwikkeld uit vulgair Latijn *exmovēre (voor klassiek Latijn ēmovēre) ‘in beweging brengen’, gevormd uit → ex- ‘uit-’en movēre ‘bewegen’, zie → motie.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

emotie [gemoedsbeweging] {1824} < frans émotion, gevormd van é- [uit] + latijn motio [beweging, koortsrilling], aansluitend bij het veel oudere émouvoir [ontroeren] < vulgair latijn exmovēre < latijn emovēre [ergens uitdrijven, doen schudden], van ex [uit] + movēre [in beweging brengen].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

emotie (Frans émotion)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

emotie ‘gemoedsbeweging’ -> Fries emoasje ‘gemoedsbeweging’; Indonesisch émosi ‘gemoedsbeweging; emotioneel, opgewonden’; Kupang-Maleis emos ‘boos; gemoedsbeweging’; Menadonees émosi ‘emotioneel worden (uit kwaadheid)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

emotie gemoedsbeweging 1824 [WEI] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut