Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

emigrant - (het land verlaten)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

emigreren ww. ‘het land verlaten’
Vnnl. emigreren ‘wegtrekken, verhuizen’ [1577; Werve], ‘verhuizen’ [1650; Meijer]; nnl. emigreerenden (teg.deelw. mv.) ‘landverlaters, emigranten’ [1885; WNT uitgestrektheid]. De specifieke betekenis ‘het land verlaten’ is al eerder aanwezig in de zn. emigranten (mv.) [1741; WNT emigrant] en emigratien (mv.) [1798; WNT veraarden I].
Ontleend aan Latijn ēmigrāre ‘verhuizen’, gevormd uit → ex- ‘uit-’ en het werkwoord migrāre ‘verhuizen’, zie → migreren.
In het Frans werd de term emigrer [ca. 1780; Rey] vooral gebruikt voor de emigratiegolf ten gevolge van de Franse Revolutie (eind 18e eeuw). In deze betekenis ‘het land verlaten’ is het uiteindelijk, na concurrentie met inheemse woorden als verlanden, uitwijken, ook in de Nederlandse standaardtaal terechtgekomen. Daarvoor had emigreren al de Latijnse betekenis ‘verhuizen’.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

emigrant s.nw.
Iemand wat sy land verlaat om hom in 'n ander land te vestig.
Uit Ndl. emigrant (1741).
Ndl. emigrant uit emigreren uit Fr. émigrer uit Latyn emigrare 'verhuis', 'n samestelling van ex 'uit' en migrare 'verhuis, vertrek'. Tydens die Fr. Rewolusie was sowel Fr. émigrant (1776) as émigré baie gewoon.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

emigrant ‘landverhuizer’ -> Indonesisch émigran ‘landverhuizer’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

emigrant landverhuizer 1741 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut