Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

duimkruid - (geld)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

duimkruid* [geld] {duumcruut 1488} van duim en kruid.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

duimkruid “geld” znw. o., komt reeds in 1488 voor.

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

512. Duimkruid,

d.i. geld, poen (Teirlinck, 55; Köster Henke, 54), molm (zie Koster Henke, 46; Jord. 386), moos, mozes, kies (hebr. kîs, geldzak, geld), aldus genoemd naar de wijze, waarop men geld telt. Deze benaming komt in de middeleeuwen voor in een brief van den 27sten van Hooimaand 1488, door de afgevaardigden van de stad Yperen geschreven aan hunne overheden aangaande de gebeurtenissen in den strijd met keizer Maximiliaan. Zij melden: ‘Van de gheleghenthede van den heere (leger) en weten wy niet sonderlincx dan dat de keyser en de coninck syn te Ardenburch... ende dat den grave van Sonneberch met vele volcx vertrocken es, als men seit, om enghienen (belegeringswerktuigen), maer t'poeder ende steenen die syn quaet te vindene, als men seit, ende sonderlinghe duumcruut welke failgiert den coninck’Door Dr. Boekenoogen medegedeeld uit de Annales de la Société d'émulation de Bruges, XIV, 379.. Zie verder Kiliaen: Duymkruyd, adag., numi, pecunia; Tijdschrift XVII, 236; De Jager, Frequ. I, 99; Halma, 128; Harreb. 160 a en vgl. Schuermans, Bijv. 74 b: duimen, duimkruid geven, betalen (Waasch Idiot. 194 a; De Bo, 277 b); vgl. ook het nd. he hatt wat förn Dûm (Vermögen); he het Schuf-vör-de-Dûm (ist reich; Eckart, 456; vgl. ndl. afschuiven); hd. den Daumen rühren; fr. jouer du pouce, betalen. Vgl. in de 16de eeuw het syn. duymsoudtP. Fredericq, Het Ndl. Proza in de zestiende-eeuwsche pamfletten, bl. 41..

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal