Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

door - (dwaas)

Etymologische (standaard)werken

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

door 1 m. (dwaas), Mnl. dore + Mhd. tôre (Nhd. thor), wel met r = z (vergel. was, waren) van denz. oorspr. als duizelen en dwaas (z.d.w.): Mhd. ô wijst op scherpl. ô = au.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2011), Limburgs etymologisch woordenboek: de herkomst van de woorden uit beide Limburgen, Zwolle

deur 1, zn.: gek, zot. Mnl. door, dore ‘dwaas, gek’, Vnnl. door ‘dwaas’ (Kiliaan). Mhd. tôr(e) ‘krankzinnige’, Mnd. dôr(e), D. Tor ‘gek’. Gesubstantiveerd adjectief door rotacisme < Germ. *dauz- in Ohd. tûsîg, Oe. dysig ‘dwaas’.

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

deur, zn.: gek, zot. Mnl. door, dore ‘dwaas, gek’, Vnnl. door ‘dwaas’ (Kiliaan). Mhd. tôr(e) ‘krankzinnige’, Mnd. dôr(e), D. Tor ‘gek’. Gesubstantiveerd adjectief door rotacisme < Germ. *dauz- in Ohd. tûsîg, Oe. dysig ‘dwaas’.

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

dee (zo zot als een -) heel verliefd, geëxalteerd (Leuven). = limb. doeër ‘gek’ = mnl. door ‘gek’ = hgd. tor ‘gek’. De ee is door ontronding uit *eu ontstaan, zoals ook in leuv. beel (= beul) en melenmeulen (= molen).
Goemans 150, TT VI 116.

door I suffig, dromerig, dwaas, onnozel (Oost-Nederland). = mnl. door ‘dwaas’ = hgd. tor ‘dwaas’. Met grammatische wisseling ~ duizelig en deuzig ↑.
TNTL LVII 150, Bezoen 1938, 31, Dijkhuis 223, Kluge 782.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

door ‘(verouderd) dwaas, zot’ -> Zweeds dåre ‘dwaas, zot’ (uit Nederlands of Nederduits).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut