Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

doneren - (geven)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

donateur zn. ‘iemand die schenkingen doet’
Vnnl. donateur ‘schenker’ [1545; Stall.], donaedt ‘id.’ [1550; Stall.], donataire ‘id.’ [1563; Stall.], donataris ‘id.’ [1608; Stall.]; nnl. testateur of donateur [1761; WNT verkrijgen], donateur ‘schenker’ [1872; Dale].
Via Frans donateur ‘gever, schenker’, eerder donnateur [1320; Rey] uit Latijn dōnātor ‘schenker’, nomen agentis bij dōnāre ‘schenken, geven’, dat teruggaat op het zn. dōnum ‘geschenk’, zie ook → donor.
In het Nederlands was het woord aanvankelijk alleen gebruikelijk als juridische term bij erfenissen e.d. Pas in de 20e eeuw komt de huidige betekenis ‘iemand die een vereniging etc. ondersteunt’ op.
doneren ww. ‘(officieel) schenken’. Vnnl. doneren ‘na overlijden laten toekomen’ [1542; WNT Aanv. donatie], gedoneert ofte ghegeven (verl.deelw.) [1562; WNT Aanv.], doneren ‘schenken, begiftigen’ [1577; Werve]. Gezien de vorm ontleend via Oudfrans doner [842; Rey] (Nieuwfrans donner) aan Latijn dōnāre ‘schenken, geven’. ♦ donatie zn. ‘(officiële) schenking’. Vnnl. donatie ‘het toekomen na overlijden’ [1542; WNT Aanv.], ‘vrijwillige schenking, gift’ [1577; Werve]; nnl. het zy by testament, het zy by legaat, donatie, aankoop uit eigene penningen, als anderzins ... [1801; WNT Aanv.]. Ontleend aan Frans donation ‘gift, schenking’ [13e eeuw; Rey] of rechtstreeks uit Latijn dōnātio, bij het werkwoord dōnāre ‘schenken, geven’.

EWN: ♦ donatie zn. '(officiële) schenking' (1542)
ANTEDATERING: die confirmatie ende donatie van der graefscappen 'de bevestiging en erfenis van de graafschappen' [1517; Aurelius, 141v]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

doneren [geven] {1658} < latijn donare [geven] (vgl. donateur).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

doneren geven 1562 [Aanv WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut