Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dok - (strowis)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

dok2* [strowis] {docke [pop] 1477} middelnederduits docke [pop, strobundel voor het dak], oudhoogduits tocka [pop], fries dok [bundel], zweeds docka [pop]; verbindingen met niet-germ. talen zijn twijfelachtig.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

dok 2 znw. v. ‘strowis met dichtgebonden kop, waarmee de openingen tussen de pannen aangevuld worden’, mnd. docke ‘pop, strobundel voor het dak’, ohd. tocka, toccha ‘pop’ (nhd. docke ook ‘rond stuk hout, bundel’), fri. dok ‘bundel, kluwen’, oe. 2de nv. mv. fingirdoccana ‘vingerspieren’, on. dokka ‘een der opstaande stokken waarin het gangspil draait; meisje’, nzw. docka ‘pop’, nde. dukke ‘kort rond stuk hout, bundel, pop’. — Men zoekt verband met de idg. wt. *dheu ‘schudden, ronddraaien’, vgl. oi. dhukṣatē ‘aanblazen’, lit. dvė̃kti ‘ademen, hijgen’, dvãkas ‘adem’ (IEW 265).

Het is de vraag of men voor dit woord, dat toch wel vooral in gemeenzame taal gebruikt zal zijn geweest, naar idg. verwanten moet omzien, die dan nog in betekenis zo ver afliggen. Eerder kan men denken aan een spontane woordschepping naast een woord als dot. De bet. ‘bundel van garen, lappen’ is dan uitgangspunt; daaruit ontstond die van pop, daar dit speelgoed oorspr. van lappen goed in elkaar genaaid werd. Namen voor ronde voorwerpen van hout zijn dan gegeven naar hun vorm.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

dok 2 v. (stroowisch), + Nhd. docke, Eng. dock (Ags. docke): oorspr. onbek.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut