Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dobberen - (drijvend zachtjes op en neer gaan)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

dobberen ww. ‘drijvend zachtjes op en neer gaan’
Haer hartje dobbert ‘haar hartje slaat onrustig’ [1621; WNT], een bel die ... dobbelt op een waterplas [1648; WNT], dobberen ‘drijvend op en neer gaan’ [1669; WNT water].
Afleiding van → dobber.

EWN: dobberen ww. 'drijvend zachtjes op en neer gaan' (1621)
ANTEDATERING: eerst de afleiding opdobberen 'opduiken, omhoog komen' [1599; Kil.]
Later:sullen mogen dobberen (spelling niet zeker) 'de ankerboei zullen mogen uitgooien (?)' [1609; Register, 937]; Maer dobbert op de vloeden [1611; Hooft/De Nerée/Plemp, 120]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

dobberen* [drijven] {1627} afgeleid van dobber of van dobben.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

dobberen ww. is een eerst sedert Kiliaen voorkomende afleiding van dobber. Het late opkomen sluit een verklaring als iteratief bij een ww. *dūƀan ‘onderdompelen’ (zie daarover diep), dat in het mnl. reeds ondergegaan is, uit.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

dobberen ww., nog niet bij Kil. Of van dobber of van den germ. werkwoordstam ðū̆ƀ- (zie dobber) gevormd.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

dobberen ono.w., freq. van dobben (z. dubben).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

dobberen* drijven 1627 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut