Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dixieland - (soort jazzmuziek)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

dixieland zn. ‘soort jazzmuziek’
Nnl. Wat er ontstond noemt men thans Dixieland-jazz, de blanke speelwijze van de zwarte New-Orleans stijl [1956; Berendt], Dixieland ‘bepaalde stijl van jazz’ [1974; Koenen].
Ontleend aan Amerikaans-Engels dixieland (music), dixieland (jazz) ‘jazzmuziek uit Dixieland, de zuidelijke staten van de VS’ [1927; OED], eerder al in de naam The Original Dixie Land Jazz Band [1919; OED]. De muziek stond ook bekend als New Orleans (Jazz), omdat veel beroemde bands die deze muziek speelden, uit New Orleans kwamen; bij de revival die dit type jazz in de jaren 1950 beleefde, werd dixieland vooral een aanduiding voor muziek van blanke bands.
Dixie(land) is de naam voor de zuidelijke staten van de V.S.: het liedje Dixie's Land van D.D. Emmett noemt het Zuiden Dixie, Dixie Land en Dixie's Land [1859; OED]. *Dixies zouden 10-dollarbiljetten van de bank van Louisana zijn met het Franse woord dix erop gedrukt en Dixieland zou dan het gebied zijn waar die bankbiljetten circuleerden; het bestaan van *dixies is echter niet geattesteerd (BDE). Een andere verklaring is dat Dixie komt van Dixon, in the Mason and Dixon line, de grens tussen Pennsylvania en Maryland, in feite tussen de noordelijke en zuidelijke staten. Een derde verklaring, dat Dixie(land) is genoemd naar Mr. Dixy of Dixie, een slavenbezitter, wiens slaven later onder een andere eigenaar zich het goede, oude Dixieland herinnerden, is al te vinden in een oude verklaring van klaarblijkelijk plaatselijke auteurs [1890-1904; Farmer/Henley] en dus niet onaannemelijk.
Lit.: J.S. Farmer, W.E. Henley (1890-1904) Slang and its Analogues, Londen; J.E. Berendt (1956) Jazz, van New-Orleans tot cool, Utrecht/Antwerpen

EWN: dixieland zn. 'soort jazzmuziek' (1956)
ANTEDATERING: Potp. Dixieland (bladmuziek) [1933; Volk 4/11]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

dixieland [soort jazzmuziek] {na 1950} < engels Dixieland, genoemd naar Dixie Land, benaming voor de zuidelijke staten in de Amerikaanse burgeroorlog, oorspr. een spotnaam voor New Orleans, vermoedelijk van dixie [een 10-dollar biljet], uitgegeven door een bank daar voor het uitbreken van de burgeroorlog; het vertoonde op beide zijden in grote letters Dix [fr. tien].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

dixieland soort jazzmuziek 1956 [Van Zuylen, Radio- en televisie-enc.] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut