Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

diversificatie - (spreiding)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

divers bn. ‘verschillend’
Mnl. in diversen steden ‘op verschillende plaatsen’ [1272; CG I, 228], diuers van varwen ‘in verschillende kleuren’; nnl. ook zelfstandig gebruikt: diversen ‘verschillende dingen, niet gerubriceerde zaken’ [1938; Kramers N-E].
Ontleend aan Frans divers ‘veranderlijk’ [1278; Rey], eerder al ‘verschillend’ [1119; Rey] < Latijn dīversus ‘verschillend, in tegenovergestelde richting’, verl.deelw. van dīvertere ‘uiteengaan, uiteenlopen, verschillen’, gevormd uit → de- ‘weg van, uiteen’ en het werkwoord vertere ‘wenden, keren’ (waaruit ook bijv.versie; verwant met → worden).
diversificatie zn. ‘het verscheiden zijn/maken, spreiding’. Nnl. diversificatie “verschillendmaking, verandering” [1863; Kramers], diversificatie “verschillendmaking, verandering, verscheidenheid” [1912; Kramers]. Ontleend aan Frans diversification ‘afwisseling’ [1286; Rey] bij het werkwoord diversifier [1256; Rey] < middeleeuws Latijn diversificare ‘verschillend maken’, afleiding van een bn. dīversificus ‘verschillend’. ♦ diversiteit zn. ‘verscheidenheid’. Mnl. diversiteit ‘de verschillende uitingsvormen’ [1480-1500; MNW-P]; vnnl. diversiteyt ‘verscheidenheid’ [1540; WNT reduceeren]. Al dan niet via Frans diversité ‘verscheidenheid’ [1165; Rey] ontleend aan Latijn dīversitās, ‘verschil’, een afleiding van het werkwoord dīvertere.

EWN: divers bn. 'verschillend' (1272*)
ANTEDATERING: van diuerser varwe 'in verschillende kleuren' [1282; VMNW]
{* De datering van de oudste attestatie in het EWN moet zijn: [1350; CG I, 228].}
EWN: ♦ diversificatie zn. 'het verscheiden zijn/maken, spreiding'.(1863)
ANTEDATERING: met diversificatie van allerhande omstandigheden [1757; Geheime brieven, brief van 21/4, ontv. 2/5, 1]
EWN: ♦ diversiteit zn. 'verscheidenheid' (1480-1500)
ANTEDATERING: na diversiteit der materien 'overeenkomstig de verscheidenheid van het object' [ca. 1460; Lancfranck, fol.104v]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

diversificatie [spreiding] {na 1950} < middeleeuws latijn diversificatio [variatie, differentiëring], van diversus [verschillend] + -ficare, nevenvorm van facere (in samenstellingen -ficere) [maken, doen].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

diversificatie (Frans diversification)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

diversificatie spreiding 1970 [Picarta: titel van P. Croon] <ME Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut