Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

discrimineren - (ongelijk behandelen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

discrimineren ww. ‘ongelijk behandelen’
Nnl. discrimineeren ‘(onder)scheiden’ [1847; Kramers], discriminerend (teg.deelw.) ‘ongelijk behandelend’ [1948; WNT retorsie].
Wrsch. niet ontleend via Frans discriminer ‘onderscheid maken’ [1876; Rey], maar eerder (evenals het later geattesteerde Franse werkwoord) een late ontlening aan Latijn discrīmināre ‘scheiden, onderscheiden’, een afleiding van discernere ‘scheiden, onderscheiden’, zie verder → discreet.
Iets eerder dan het werkwoord is al geattesteerd het zn. discrimen “onderscheid; gevaar” [1824; Weiland].
discriminatie zn. ‘ongelijke behandeling’. Nnl. discriminatie ‘onderscheid, verschil’ [1847; Kramers], ‘het maken van onderscheid op grond van ras, sekse, nationaliteit etc.’ [1950; WNT Aanv.]. Een late ontlening aan Latijn discrīminātio, genitief discrīminātiōnis ‘scheiding, onderscheid’, afleiding van discrīmināre ‘scheiden, onderscheiden’; ontlening via Frans discrimination ‘het maken van onderscheid’ [1870; Rey] is wegens de late attestatie daarvan onwaarschijnlijk. In de betekenis ‘het maken van onderscheid op grond van ras’ ontleend aan Engels discrimination ‘id.’ [1866; OED], eerder al ‘onderscheid, verschil’ [1646; OED], dat op zijn beurt weer aan het Frans is ontleend.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

discrimineren [niet gelijk behandelen] {1847} < frans discriminer < latijn discriminare [(af)scheiden, onderscheiden], van discrimen (2e nv. discriminis) [scheiding, grenslijn, onderscheid], van discernere [onderscheiden] (vgl. discreet).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

discrimineren ‘niet gelijk behandelen’ -> Indonesisch diskriminir ‘niet gelijk behandelen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

discrimineren niet gelijk behandelen 1955 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal