Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

didactisch - (onderwijskundig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

didactisch bn. ‘onderwijskundig’
Nnl. didactisch “onderwijzend, alles wat tot het leeren behoort, of wat het onderwijs bevordert; ... waarin gemeene (‘algemene’) waarheden worden voorgedragen” [1824; Weiland], ‘literair-onderwijzend’ [1838; WNT verfraaien], ‘belerend’ [1854; WNT refrein], ‘onderwijskundig’ [1868; WNT uitsluitelijk].
Mogelijk naar het voorbeeld van Frans didactique ‘belerend’ [1554; Rey] met het achtervoegsel -isch gevormd bij Neolatijn didacticus < Grieks didaktikós ‘bekwaam om te onderwijzen’, een afleiding bij het werkwoord didáskein ‘onderwijzen’; of rechtstreeks op basis van Grieks didaktikós gevormd.
Aanvankelijk alleen van literair werk gezegd.
didactiek zn. ‘onderwijskunde’. Nnl. didactiek ‘leerkunst, onderwijskunde’ [1824; Weiland]. Neologisme, afgeleid van het bn. didactisch.

EWN: didactisch bn. 'onderwijskundig' (1824)
ANTEDATERING: Die een didactisch stuk geeft, moet zijn onderwerp grondig verstaan [1783; Werken MNL 6, 238]
EWN: ♦ didactiek zn. 'onderwijskunde' (1824)
ANTEDATERING: vnnl. eerst Didactica 'onderwijskunde' [1663; Meijer]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

didactisch [lerend] {1838} < frans didactique [idem] < grieks didaktikos [in staat tot, bekwaam in het onderrichten, onderwijzen], van didaskein [iem. leren, duidelijk maken, onderwijzen], verwant met latijn discere [leren (van de leerling)] (vgl. discipel) en docēre [onderwijzen] (vgl. dokter).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

didactisch ‘lerend’ -> Indonesisch didaktis ‘lerend’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

didactisch lerend 1838 [WNT vooraleer] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut