Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dezelfde, hetzelfde - (aanwijzend voornaamwoord)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

dieselde: dikw. in Afr. gebr. i.p.v. dieselfde.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

dezelfde, hetzelfde ‘aanwijzend voornaamwoord’ -> Negerhollands selbu, seldu, seldǝ ‘aanwijzend voornaamwoord’; Sranantongo a srefi ‘aanwijzend voornaamwoord’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

dezelfde, hetzelfde* aanwijzend voornaamwoord 1240 [VMNW]

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

1580. Iemand met gelijke (of dezelfde) munt betalen.

d.i. in eigenlijken zin: iemand betalen met geld of munt van dezelfde waarde, als waarmede hij betaald heeft; bij overdracht in toepassing op onvriendelijke of vijandige handelingen: iemand bejegenen zooals hij ons heeft bejegend, hem zijne handelingen op dezelfde wijze betaald zetten, vergelden; 17de eeuw op zoo weerom handelen. Vgl. Poirters, Mask. 26; Asselijn, Jan Kl. 447; Idinau, 261:

 Die werdt met de selfde maete ghe-meten
 En met de selfde munte be-taelt,
 Die, daer hy een ander heeft mede ver-beten,
 Met de selfde maniere, oock werdt ont-haelt.

 Die wat doet wt wrake, seer leelijcken faelt.Zie verder Huygens, Zeestraet, vs. 725: Ick eisch gelycke Munt; Van Effen, Spect. IV, 108; 240; VI, 151; VII, 79; IX, 223; Tuinman I, 266; 501: Malkander met gelyke munt betaalen (malkander eveneens handelen), to pay one another in the same coin; Ndl. Wdb. II, 2200; IX, 1241; Villiers, 84; Slop, 106: Hij zou zich niet meer laten koejeneeren, maar munt met munt betalen. Vgl. ook het hd. jemand mit gleicher Münze bezahlen; de. at betale med samme Mynt; fr. payer quelqu'un de la même monnaie; rendre à quelqu'un la monnaie de sa pièce (Wander III, 781); eng. to pay a p. back in the same (or in his own) coin. Synoniem was de uitdr. iemand antwoorden in eigen spraeck (Witsen 482 b); iemand met zijn eigen vet begieten (Kluchtspel I, 49); wittebrood voor weggen wedergeven (Noord en Zuid XX, 142). (Aanv.) Soms ook iemand met zijn eigen munt betalen, evenals in het eng. to pay a person in his own coin.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal