Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

desktop - (bureaucomputer)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

desk zn. ‘(virtueel) bureau, balie’
Nnl. desk ‘bureau’ [1979; Sijs 2001].
Ontleend aan Engels desk ‘schrijf- of leestafel’ [1386; OED] < middeleeuws Latijn desca, dat weer een middeleeuwse nieuwvorming was bij Latijn discus ‘schijf’ (zie → discus), dat ook ten grondslag ligt aan onl. disc ‘tafel’, zie → dis.
desktop zn. ‘computer die op een bureau past, personal computer; bureaublad-scherm op de computer’. Nnl. desktop ‘computer die op het bureau past’ [1986; Sijs 2001], ‘bureaublad-scherm’ [jaren 1990; pers.waarn.], in de betekenis ‘computer’ verkorting van desktop computer ‘computer die op het bureau past’. Ontleend aan Engels desktop computer [jaren 1960; Coster 1999], ook in het Engels verkort tot desktop [1983; OED] ‘id.’, van desk ‘bureau’ en top ‘bovenkant’, zie → top; in de betekenis ‘bureaublad-scherm’ ontleend aan de Engelse verkorting desktop ‘id.’. ♦ helpdesk zn. ‘ondersteuningsdienst, vooral voor gebruikers van computers’. Nnl. helpdesk [1994; Sijs 2001]. Ontleend aan Engels help desk ‘id.’, van help ‘hulp, ondersteuning’ en desk in de betekenis ‘dienst’.

EWN: desk zn. '(virtueel) bureau, balie' (1979)
ANTEDATERING: op iedere verdieping is een desk, bureautje als men het vertalen wil (in hotels in de VS) [1917; Van Reigersberg Versluys, 29]
Later: de "desk" alias toonbank van een wereldsch hotel (niet in Engelse context) [1940; AHB 7/6]
EWN: ♦ desktop zn. 'computer die op een bureau past, personal computer; bureaublad-scherm op de computer' (1986)
ANTEDATERING: "Desk Top" kopieerapparatuur 'kopieerapparatuur voor op het bureau' [1965; De Telegraaf (KB) 7/7]
Later: de Canon desktop 'de bureaucomputer van Canon' [1972; De Telegraaf (KB) 15/8] (EWN: 1986)
EWN: ♦ helpdesk zn. 'ondersteuningsdienst, vooral voor gebruikers van computers' (1994)
ANTEDATERING: Adequaat hulpverlenen via de helpdesk (bij automatisering) [1986; De Telegraaf (KB) 21/6]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

desktop bureaucomputer 1986 [Mini/micro computer dec. 12, 6] <Engels

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

desktop (← Eng. ‘bureau’), bureaucomputer. In het Engelse taalgebied wordt desktop computer al sinds eind jaren zestig gebruikt; de verkorting duikt pas op in het midden van de jaren tachtig. Het woord was aanvankelijk ook een synoniem van bureaublad*. → notebook*, palmtop*.

Het grote voordeel dat Windows CE zou moeten bieden is dat het overzetten van bestanden van en naar de desktop een fluitje van een cent zou moeten zijn: je zou verwachten dat op de desktop en de palmtop dezelfde programma’s kunnen draaien. (PC-Active, juli/augustus 1997)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut