Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

deserteren - (weglopen (uit dienst))

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

deserteren ww. ‘weglopen (uit dienst)’
Vnnl. deserteeren ‘uit dienst weglopen’ [1676; WNT campagne]; nnl. deserteren ‘weglopen bij het legeronderdeel’ [1742; WNT regiment].
Ontleend aan Frans déserter ‘verwoesten’ [ca. 1080; Rey], ‘in de steek laten’ [eind 13e eeuw; Rey], ‘weglopen uit het leger’ [1680; Rey] < Laatlatijn desertare ‘verlaten, in de steek laten, verwoesten’ [begin 9e eeuw; Rey], een afleiding van het verl.deelw. dēsertum van Latijn dēserere ‘de band verbreken, in de steek laten, deserteren’, gevormd uit dē- ‘weg van’ (zie → de-) en het werkwoord serere ‘rijgen, aaneenschakelen’ (zie → serie).
deserteur zn. ‘wegloper (uit dienst)’. Vnnl. deserteurs (mv.) ‘id.’ [1688; WNT]. Ontleend aan Frans deserteur ‘hij die verlaat’ [ca. 1243; Rey], ‘wegloper uit het leger’ [ca. 1680; Rey], afleiding van het werkwoord déserter.

EWN: deserteren ww. 'weglopen (uit dienst)' (1676)
ANTEDATERING: Dat de Dorpen van Goejlandt gedeserteert ende verlaeten zijn geweest [1629; iWNT steken]
Later: dat de Militie … seer quam te deserteren (spelling niet zeker) [1672; Register 1, 262] (EWN: 1676)
EWN: ♦ deserteur zn. 'wegloper (uit dienst)' (1688)
ANTEDATERING: verlaters oft deserteurs vanden Crijch [1629; Tweeden placaet-bovck, 148]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut