Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

denderen - (dreunend schokken)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

denderen ww. ‘dreunend schokken’
Nnl. denderen ‘dreunend trillen’ [1876; WNT].
Variant van → donderen met expressieve klinkerwisseling om een heller geluid weer te geven.
denderend bn. ‘geweldig’. Nnl. denderend ‘id.’ [1952; WNT Aanv. jazzband]. Teg.deelw. van denderen, wrsch. letterlijk ‘in (positieve) beroering brengend’.

EWN: denderen ww. 'dreunend schokken' (1876)
ANTEDATERING: eerst gedender in: 't gedender aan onze voeten [1838; Studenten almanak, 148]
Later: aan de flank dendert het geschut [1870; NvdD 3/11] (EWN: 1876)
EWN: ♦ denderend bn. 'geweldig' (1952)
ANTEDATERING: De H.B.S.-vereeniging heeft denderend gejubileerd [1924; Delftsche courant (KB) 7/1]; een jeugd-preek is "denderend", een leeraar een "rotvent"; ik spaar U het overige vocabulair [1924; De Sumatra post (KB) 10/6]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

denderen* [dreunend schokken] {1876} klankschilderend bij donderen gevormde variant.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

denderen ww. ‘dreunend schokken’, is een klankschilderende variatie van donderen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

danderen (DB), ww.: opwippen, op en neer huppelend verderrollen. De hagelstenen danderen op het pannendak (DB). Freq. bij Onfr. *dintjan ‘zich heen en weer bewegen’, Fri. dintje ‘licht beven’, IJslands dynta ‘het lichaam op en neer bewegen’. De a-klinker is beïnvloed door dansen. FEW verklaart dansen, danser zelfs uit Onfr. *dantisôn.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

denderen* dreunend schokken 1876 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal